Lichen Planus

Lichen planus van het mondslijmvlies

Wat is lichen planus?

Lichen planus, ook wel ‘lichen’ genoemd, is een ontstekingsachtige aandoening die zowel op de huid als op de slijmvliezen in de mond, keel, slokdarm en vagina kan voorkomen. Lichen planus wordt gekenmerkt door fijne wit-grijze lijntjes of door rode plekken waarin zweertjes kunnen voorkomen, of door een combinatie hiervan. Vaak in een min of meer symmetrisch patroon. In de mond komt het voornamelijk voor op het slijmvlies van de wang of op het tandvlees en in mindere mate op dat van de lippen en de tong.

De aandoening kan gepaard gaan met klachten van een pijnlijk en branderig gevoel, dat met name bij bepaalde voeding kan optreden (zuur, pittig). De klachten gaan vaak erg op en neer.

Lichen planus komt iets vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en vaak op middelbare leeftijd en het kan lang, soms levenslang, aanwezig blijven. Lichen planus is niet besmettelijk.

Hoe ontstaat lichen planus?

De oorzaak van lichen planus is onbekend. Het betreft mogelijk een auto-immuunziekte. In sommige gevallen wordt lichen planus of daarop lijkende slijmvliesafwijkingen veroorzaakt door contact met vullingen in tanden en kiezen. Vervanging van dergelijke vullingen hoeft echter niet tot verbetering te leiden.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Meestal kan door een mond-, kaak- en aangezichtschirurg (MKA-chirurg) de diagnose lichen planus van het mondslijmvlies worden gesteld op basis van het aspect van de aandoening. Soms wordt voor het stellen van de diagnose een klein weefselstukje (biopt) uit het veranderde mondslijmvlies genomen. Dit wordt bekeken onder de microscoop, waardoor de diagnose met meer zekerheid kan worden gesteld.

De behandeling

Omdat de exacte oorzaak van lichen planus min of meer onbekend is, is er geen effectieve behandeling om de afwijking te behandelen of te voorkomen. Wel kunnen de klachten worden verlicht met behulp van een zalf of een mondspoelmiddel met corticosteroïden.

Controle

In de literatuur zijn er aanwijzingen dat lichen planus van het mondslijmvlies heel soms (bij minder dan één procent van de patiënten) zou kunnen veranderen in kanker. Erg waarschijnlijk is dat niet. Zekerheidshalve wordt geadviseerd om uw mond eenmaal per jaar te laten nakijken door uw behandelaar. Dit kan bij de eigen tandarts of de MKA-chirurg.

Aanbevelingen om de symptomen in de mond zoveel mogelijk te voorkomen

• Vermijd stress – perioden van stress kunnen lichen planus verergeren.
• Vermijd pittige voeding – zeker wanneer er een opvlamming van lichen planus is, stimuleert dit de ‘genezing’ niet.
• Gebruik een tandpasta met fluoride maar zonder menthol of natriumlaurylsulfaat (SLS).
• Vermijd langdurige blootstelling van de lippen aan de zon, dit kan de lichen planus op de lippen verergeren. Smeer met een lipcrème met een hoge beschermingsfactor.
• Probeer de mondhygiëne wel zo goed mogelijk uit te blijven voeren. Hoe schoner de mond, hoe minder factoren die lichen planus kunnen verergeren.
• Poetsen moet minstens één en maximaal tweemaal per dag gebeuren met een extra zachte handtandenborstel met kleine kop en afgeronde hoeken. Bij lichen planus van het tandvlees liever niet poetsen met een elektrische borstel. Interdentale reiniging moet ook dagelijks met zachte ragers van voldoende dikte plaatsvinden.
• Scherpe randjes kunnen lichen planus verergeren. Een bezoek aan de tandarts om die te elimineren is verstandig.
• Gebruik een verzachtend mondspoelmiddel (zonder alcohol, zonder menthol). Gebruik, indien dit vermengd moet worden met water, lauw water.