Slijmvliesafwijkingen

Een fibroom in de mond is een goedaardig gezwel dat bestaat uit bindweefsel. Het komt vaak voor op de binnenkant van de wang, de tongpunt of de lippen en ontstaat meestal doordat iemand op de wang, tong of lip heeft gebeten. Meestal ziet een fibroom eruit als een kleine, gesteelde zwelling die dezelfde kleur heeft als het omliggende slijmvlies. Ze variëren in grootte van een paar millimeter tot soms een centimeter en geven meestal geen pijnklachten.

De MKA-chirurg kan het fibroom verwijderen. Het is een eenvoudige ingreep die onder lokale verdoving kan worden uitgevoerd. Bij twijfel kan het weefsel worden opgestuurd naar de patholoog.

‍

Leukoplakie is een aandoening van het mondslijmvlies die zich uit in witte verkleuringen. Deze plekken kunnen overal in de mond voorkomen, soms zelfs op meerdere plaatsen tegelijk. Een leukoplakie geeft meestal geen klachten in de mond en is meestal een toevalsbevinding door de tandarts en/of mondhygiënist.  

In een klein aantal gevallen kan leukoplakie een voorstadium zijn van een kwaadaardige slijmvliesafwijking. Daarom is het belangrijk om dit altijd te laten onderzoeken. De diagnose wordt gesteld door klinisch onderzoek. Soms is een biopt nodig om te bepalen of er al voorlopercellen van een kwaadaardigheid aanwezig zijn.  

Roken is een belangrijke risicofactor. Patiënten die roken krijgen daarom het dringende advies om te stoppen – in sommige gevallen verdwijnt de leukoplakie dan al na enkele maanden. Blijft de leukoplakie bestaan, dan kan deze soms worden verwijderd.

‍

‍

Lichen planus is een aandoening die kan voorkomen op de huid en op slijmvliezen, zoals in de mond, keel, slokdarm en vagina. De aandoening is niet besmettelijk. De exacte oorzaak is onbekend. Het betreft mogelijk een auto-immuunziekte.

In de mond uit lichen planus zich vaak als fijne wit-grijze lijntjes, rode plekken met soms zweertjes, of een combinatie hiervan. Dit kan klachten geven zoals een pijnlijk of branderig gevoel, vooral bij het eten van zuur of pittig voedsel. De klachten wisselen vaak sterk in ernst en kunnen periodes van verergering en verbetering laten zien.

Een MKA-chirurg kan lichen planus van het mondslijmvlies meestal vaststellen op basis van het klinisch beeld. Soms is aanvullend onderzoek nodig in de vorm van een klein weefselonderzoek (biopt) om de diagnose te bevestigen.

De behandeling is gericht op het verminderen van klachten. Hiervoor worden meestal corticosteroïden voorgeschreven, in de vorm van een zalf of een mondspoelmiddel.

‍

Een (slijm)cyste is een met vocht gevulde, afgesloten holte, te vergelijken met een ballon gevuld met vocht. In de mond kunnen verschillende soorten cystes voorkomen, met allen een verschillende oorzaak. Ze komen onder andere voor op de onderlip, de wang of onder de tong, maar kunnen ook voorkomen in het kaakbot. De cyste veroorzaakt meestal een zwelling, die meestal niet pijnlijk is.

Een cyste kan op verschillende plaatsen ontstaan en verschillende oorzaken hebben. Ontstaat de cyste door een ontsteking van een tand of kies, dan is deze vaak zichtbaar op een röntgenfoto. Een speekselcyste van de onderlip, ook wel mucocèle genoemd, is meestal met het blote oog te zien. De diagnose is voor een tandarts of kaakchirurg doorgaans eenvoudig te stellen.

Soms verdwijnt een cyste vanzelf. In de meeste gevallen moet de cyste operatief verwijderd worden om terugkeer te voorkomen. Daarbij wordt, indien nodig, ook de onderliggende oorzaak van de cyste behandeld.

‍